Portretten verkennen portretten vanuit een duizelingwekkende reeks hoeken
Door Kristal Groei | Gepubliceerd op 20 januari 2016 22:56 uur EST

Luigi met dochter Francesca, haar man en hun gezin, 1973. Uit de serie “Biografieën”. Gelatine zilverdruk. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Zonder titel [Tom Roddy met een karkas rundvlees], 1968-70. Uit de serie “Haymarket”. Gelatinezilverdruk, gemonteerd op masoniet. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Tom Roddy's handen, 1968-70. Uit de serie “Haymarket”. Gelatinezilverdruk, gemonteerd op masoniet. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Laat in de middag, 1968-70. Uit de serie “Haymarket”. Gelatinezilverdruk, gemonteerd op masoniet. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Dawn, 1968-70. Uit de serie “Haymarket”. Gelatinezilverdruk, gemonteerd op masoniet. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Barbara MacNeil, 1977; gedrukt 1980. Uit de serie “Albumpagina's”. Platina-palladiumafdrukken op overtrekperkament. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Gyorgy Kepes, 1983; gedrukt 1984. Uit de serie “Twenty-one Artists of the Center for Advanced Visual Studies, MIT”. Platina-palladiumafdrukken op overtrekperkament. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Rus Gant, 1983; gedrukt 1984. Uit de serie “Twenty-one Artists of the Center for Advanced Visual Studies, MIT”. Platina palladiumafdrukken op overtrekperkament. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Zoon (Ronald) en vader (Vernon), 1976. Uit de serie “Hands”. Platina-palladiumprint op Rives BFK-papier. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Andrew Ruvido en Robyn Wessner, 1981; gedrukt 1982. Uit de serie “Hands”. Platina palladiumprint op overtrekperkament. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center
Stilstaand beeld uit “Birthday”, 1990. Drieluik video-installatie. © Wendy Snyder MacNeil-archief, Ryerson Image Center Portretkunst is een praktijk vol traditie. Van olieverfschilderijen van royalty's tot klassieke zwart-witfoto's:een portret is een uitdrukking van identiteit. Voor Wendy Snyder MacNeil kan een portret een heel leven lang meegaan en een rijke persoonlijke geschiedenis met zich meedragen.
MacNeil, een Harvard-studente die eind jaren zestig bij Minor White aan het MIT studeerde en later les ging geven aan de Rhode Island School of Design, onderzoekt portretkunst vanuit een duizelingwekkende reeks invalshoeken, maar met een helderheid en consistentie die haar kalme en gecompliceerde beelden gemakkelijk toegankelijk maken.
Ryerson Image Centre in Toronto heeft onlangs het volledige archief van Snyder verworven en zal van 20 januari tot en met 10 april 'The Light Inside' hosten. Curator Don Snyder, die toevallig ook de broer van MacNeil is, hoopt dat de grote retrospectieve een nieuwe generatie de kracht en het potentieel van portretkunst zal laten zien.
"Er is een hernieuwde belangstelling voor persoonlijke beelden, groepsbeelden en strak bijgesneden foto's van gezichten", zegt Snyder. "Met digitale media willen mensen voortdurend opnieuw contact maken met de mensen in hun leven door middel van fotografie, en ik denk dat het werk van MacNeil een hedendaags publiek aanspreekt."
Snyder zegt dat de ‘lichamelijkheid’ van haar foto’s – de dichtheid en helderheid van haar platinaafdrukken en haar Minor White-achtige beheersing van de grijstinten – in eerste instantie verrassend is voor een generatie die verwijderd is van het analoge tijdperk. Ondanks deze afstand lijken mensen er volgens hem geen moeite mee te hebben de thema's en ideeën die zij presenteert op te pikken. “Ze leert op een andere manier de vraag benaderen wie mensen werkelijk zijn”, zegt hij. "Ze legt een directe verbinding met het onderwerp en gebruikt daardoor fotografie als een manier om mensen de wereld te laten zien."
Van haar documentaireprojecten, zoals haar Haymarket-serie uit 1968, die de identiteit onderzoekt van Ierse immigranten die op de straatmarkten van Boston werken, tot haar groepsfoto's van studenten en faculteitsleden begin jaren tachtig aan Wellesley College, MIT en RISD, tot haar collagewerk dat traditionele portretten combineert met knipsels uit plakboeken en familiefoto's:het werk van McNeil voelt vaak antropologisch aan. Haar beelden zitten boordevol informatie, of het nu gaat om de uitdrukkingen van haar onderwerpen, de setting waarin ze ze heeft vastgelegd of de geschiedenis erachter. Het is haar combinatie van oprecht menselijk inzicht en genegenheid voor de mensen op de foto's die haar ertoe lijken aan te zetten meer te ontdekken over wie ze werkelijk zijn.
“De contrasten die ze in haar beelden brengt, zorgen ervoor dat je visueel tussen de beelden schakelt om na te denken over deze vraag of het idee van identiteit”, zegt Snyder, wijzend op haar collages en samengestelde beelden als goede voorbeelden. Op deze foto's combineert MacNeil haar portretten met rijbewijzen of school-ID's van proefpersonen, waardoor twee zeer verschillende representaties van één persoon in één frame naast elkaar moeten bestaan. Snyder en anderen bij RIC vonden dat deze belangrijke instantie een grote evolutie in haar praktijk en proces liet zien.
“Het was heel organisch, de manier waarop ze zich door al deze verschillende projecten bewoog, en we wilden ons concentreren op dat verhaal en die evolutie”, zegt Snyder. "Ze begon mensen op de markt te fotograferen, eerst als individuen en daarna als gezinnen, wat haar naar portretten en persoonlijke geschiedenissen leidde, wat leidde tot het composiet- en collagewerk, wat haar er vervolgens toe bracht na te denken over radicalere abstractie."
Terwijl dat pad er uiteindelijk toe leidde dat McNeil portretten maakte van de handen van mensen in plaats van hun gezichten, en antieke fotografische processen en ingewikkelde drukmethoden ging onderzoeken, leidde het haar ook naar het opkomende medium video, dat nu haar voornaamste focus is. Nadat ze aanvankelijk video had gestudeerd als faculteitslid bij RISD, vooral ten behoeve van haar studenten, werd ze door de geboorte van haar kinderen geïnspireerd om een volledige overstap te maken van stilstaande fotografie naar haar huidige rol als regisseur, producent en redacteur. "Ze zei dat nadat haar dochter en zoon waren geboren, de wereld niet meer stilstond en dat video de enige manier was om dit vast te leggen", zegt Snyder. “Van daaruit besefte ze dat ze zich er volledig in moest verdiepen.”
In die toewijding en rigoureuze toewijding is MacNeils benadering van video niet anders dan haar benadering van fotografie:ze gebruikt ze niet alleen om verhalen te vertellen, maar ook om de innerlijke werelden te verkennen waarin individuen leven, en deze naar buiten te duwen. Maar er schuilt ook een gevoel van onzelfzuchtigheid en afstand in het werk van MacNeil, waarbij het onderwerp werkelijk het enige is dat er toe doet. Het zijn haar nieuwsgierigheid en zorg voor haar onderwerpen die tot uiting komen in haar nauwgezette prints en levendige films. Ze creëert lichtgevende fysieke objecten die dienen als platforms waar persoonlijke geschiedenissen naar voren kunnen komen en identiteiten kunnen worden verkend, bewonderd en begrepen.
'The Light Inside' is van 20 januari tot en met 10 april te zien in het Ryerson Images Centre in Toronto.