In film is geluid een verhalende kracht:dialoog, effecten en muziek helpen allemaal het publiek mee te nemen in de wereld van het verhaal. Twee sleutelconcepten bepalen hoe deze geluiden worden waargenomen:diegetisch en niet-diegetisch geluid.
Diegetisch geluid vindt zijn oorsprong in het universum van de film. Alles wat een personage realistisch kan horen – spraak, omgevingsgeluiden, een radio of een live optreden – hoort hier thuis. Niet-diëgetisch geluid daarentegen bestaat alleen voor het publiek. Het wordt toegevoegd in de postproductie en kan niet worden gehoord door de personages, zoals een partituur, vertelling of een dramatisch geluidssignaal.
Diegetisch geluid
Diegetische audio maakt deel uit van de verhaalwereld. Voorbeelden hiervan zijn:
- Dialoog: gesproken lijnen, zowel op het scherm als buiten het scherm.
- Geluidseffecten: deuren die dichtslaan, passerende auto's, een telefoon die rinkelt.
- Muziek in de wereld: een personage dat een instrument bespeelt, een liedje op de radio of een live band die optreedt.
Omdat het publiek zich kan voorstellen dat de personages deze geluiden horen, worden ze als diëgetisch beschouwd.
Niet-Diegetisch geluid
Niet-diegetische audio is onzichtbaar voor de personages en dient als direct communicatiekanaal tussen de filmmaker en de kijker. Typische voorbeelden zijn:
- Score: de orkestrale of elektronische muziek die een scène onderstreept.
- Voice-oververtelling: een extern commentaar dat de gedachten of achtergrondinformatie van een personage onthult.
- Verbeterde geluidseffecten: overdreven geluiden die het drama vergroten, zoals de “whoosh” in Shaun of the Dead .
Deze elementen sturen de emotionele reacties en het verhaaltempo, zonder dat de personages zich daarvan bewust zijn.
Trans-diëgetisch geluid
Wanneer diëgetische en niet-diëgetische lagen elkaar overlappen, is het resultaat trans-diëgetisch geluid. Een veelvoorkomend geval is muziek die zijn oorsprong vindt in de wereld, maar later wordt versterkt of omgezet in een partituur. Bijvoorbeeld in The Lord of the Rings:The Return of the King , Pepijns ‘Edge of Night’ begint als diëgetische muziek, maar wordt niet-diëgetisch naarmate het doorgaat in een slagveldscène waar de soldaten het niet kunnen horen.
Illustratieve voorbeelden
Diegetische muziek – Terug naar de toekomst
De gitaarsolo van Marty McFly op de dansvloer is diegetisch; alle aanwezigen reageren – sommigen dansen, anderen bedekken hun oren – en laten zien hoe diëgetische muziek gedrag op het scherm kan beïnvloeden.
Diegetische geluidseffecten – Norma Rae
De kakofonie van fabrieksmachines overweldigt Norma’s schreeuw. Wanneer ze haar bord op tafel legt, vallen de machines geleidelijk stil, wat illustreert hoe geluidsontwerp thematische beats kan versterken.
Niet-Diegetische vertelling – De Shawshank-verlossing
Reds voice-over in de eerste persoon, afgeleid van de novelle van Stephen King, biedt een intiem kijkje in zijn psyche en stuurt de empathie van het publiek.
Niet-Diegetische score – Interstellair
HansZimmers ‘No Time For Caution’ laat de spanning tijdens de docking-sequentie escaleren en laat zien hoe een partituur de urgentie op het scherm kan weerspiegelen en versterken.
Trans-Diegetisch voorbeeld – Amadeus
Salieri’s pianospel is diegetisch; wanneer de muziek wordt georkestreerd voor de filmscore, wordt deze niet-diegetisch en wordt deze tijdens flashbacks weer diegetisch.
Professionele bronnen voor geluidsontwerp
PremiumBeat biedt een bibliotheek met meer dan 16.000 geluidseffecten van hoge kwaliteit, beschikbaar in stereo, 5.1 en ambisonisch, ideaal voor AR/VR, game-ontwikkeling, meeslepende films en meer. Blader hier door de catalogus .
Verder lezen: